ĐÁI THÁO ĐƯỜNG THAI KỲ

Đái tháo đường thai kỳ là tình trạng tăng đường huyết vào thời kỳ mang thai, thường xảy ra vào giai đoạn 3 tháng giữa và 3 tháng cuối. Nếu không được kiểm soát tốt cả mẹ bầu và thai nhi đều có thể gặp nguy hiểm. Thông thường, bệnh có thể biến mất sau sinh nhưng cũng có nhiều trường hợp mẹ bầu bị đái tháo đường thai kỳ và trẻ sinh ra từ những bà mẹ mắc bệnh có nguy cơ bị đái tháo đường type 2 trong tương lai.
 Phụ nữ mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ thường có những biểu hiện không rõ ràng. Phần lớn các trường hợp bệnh nhân được chẩn đoán bệnh bằng phương pháp xét nghiệm trong các buổi khám thai định kỳ. 
Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ bị đái tháo đường thai kỳ có thể kể đến như: 
- Phụ nữ bị thừa cân, béo phì trước khi mang thai. 
- Mẹ bầu đã từng mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ ở lần mang thai trước. 
- Mẹ bầu đã từng sinh con hơn 4kg, đã từng bị thai lưu ở giai đoạn 3 tháng cuối, từng sảy thai nhiều lần liên tiếp hoặc đã từng mang thai có dị tật bẩm sinh
- Trường hợp mẹ bầu mắc bệnh buồng trứng đa nang, có thể có đề kháng insulin. 
- Mẹ bầu có bệnh mạn tính, đặc biệt là những bệnh về tim mạch, tình trạng tăng huyết áp, tăng cholesterol máu,…
- Trong gia đình có người mắc bệnh đái tháo đường. 
Đái tháo đường thai kỳ ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe của mẹ và thai nhi?
Nếu tình trạng đái tháo đường thai kỳ được kiểm soát tốt thì thai nhi vẫn có thể phát triển khỏe mạnh. Ngược lại, nếu phát hiện muộn, bệnh có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé, bao gồm:
Tình trạng sinh non, thai dị tật, thai to, tăng trưởng kém, sảy thai, thai lưu,..
- Mẹ bầu có nguy cơ cao bị tiền sản giật và thường phải mổ lấy thai,…
- Trẻ sinh ra từ mẹ bị đái tháo đường thai kỳ có nguy cơ bị vàng da, hạ đường huyết, suy hô hấp sau sinh,…
- Cả mẹ và bé đều có nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 sau sinh.
Phương pháp chẩn đoán bệnh đái tháo đường thai kỳ
Để chẩn đoán thai kỳ trong thời gian mang thai, bác sĩ thường chỉ định mẹ bầu thực hiện xét nghiệm dung nạp glucose đường uống:
Mẫu máu xét nghiệm sẽ được lấy 3 lần và ở 3 thời điểm khác nhau. Cụ thể: 
- Lần 1: Lấy máu khi đói (mẹ bầu đã nhịn ăn ít nhất 8 tiếng).
- Lần 2: Lấy máu ở thời điểm 1 tiếng sau khi mẹ bầu uống 75 gam glucose.
- Lần 3: Lấy máu ở thời điểm 2 tiếng sau khi mẹ bầu uống 75 gam glucose.
Kết quả được đánh giá là bình thường khi:
- Chỉ số đường huyết lúc đói không vượt quá 5.1mmol/L.
- Chỉ số đường huyết sau ăn 1 giờ không vượt quá10.0 mmol/L.
- Chỉ số đường huyết sau ăn 2 giờ không vượt quá 8.5 mmol/L
Nếu kết quả cao hơn mức bình thường nêu trên thì thai phụ được chẩn đoán bị đái tháo đường. 
Thông thường, với những mẹ bầu có yếu tố nguy cơ cao thì xét nghiệm sàng lọc đái tháo đường cần được thực hiện ở lần khám thai đầu tiên. Nhưng với những trường hợp không có yếu tố nguy cơ thì nên làm xét nghiệm ở tuần thai thứ 24 đến 28. Lưu ý, mẹ bầu nên nhịn ăn ít nhất 8 tiếng trước khi lấy mẫu xét nghiệm.
Phương pháp điều trị đái tháo đường thai kỳ
Nếu mắc đái tháo đường trong thời gian mang thai, mẹ bầu cần được điều trị sớm để ổn định đường huyết, kiểm soát bệnh tốt, hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và thai nhi. 
Dưới đây là một số lưu ý về chế độ ăn uống và tập luyện của mẹ bầu:
- Nên chia nhỏ thành nhiều bữa ăn trong ngày, bao gồm những bữa chính và bữa phụ. 
- Nên ăn đa dạng thực phẩm.
- Nên ưu tiên nhiều chất xơ và thực phẩm có chứa carbs như ngũ cốc, gạo lứt, yến mạch,..
- Những bữa ăn nhẹ, mẹ bầu không nên lựa chọn bánh quy hay bánh ngọt mà nên lựa chọn các loại trái cây, sữa chua, rau củ. Lưu ý, khẩu phần ăn phù hợp, không nên ăn quá nhiều. 
- Hạn chế ăn chất béo, những thực phẩm nhiều dầu mỡ. 
- Tập thể dục nếu có sự cho phép của bác sĩ: Mẹ bầu chỉ nên tập những bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe,…để góp phần kiểm soát đường huyết sau ăn.
Nếu chỉ số đường huyết của mẹ bầu vẫn cao, bác sĩ có thể tính đến phương pháp điều trị đái tháo đường cho mẹ bầu bằng thuốc tiêm insulin. 
NGUỒN: KHOA HỒI SỨC CẤP CỨU